ANAYASA MAHKEMESİ KARAR DEĞERLENDİRMESİ

AYM’den Önemli Karar: Cezaevinde Vejetaryen Mahkûmun Beslenme Talebinin  Karşılanmamasını Hak İhlali Olarak Değerlendirildi. 

Anayasa Mahkemesi 2021/14392 E. -  2021/14392 ve 01/12/2025 R.G. Yayın tarihli  kararında,  ceza infaz kurumunda  kalan ve vejetaryen olduğunu belirterek özel beslenme talep eden bir hükümlünün şikâyetinin etkili şekilde incelenmemesini hak ihlali saydı.

Başvurucu, cezaevi doktorunun kendisine etsiz yemek verilmesi gerektiğine dair rapor düzenlemesine rağmen, fiilen uygun beslenmenin sağlanmadığını belirterek öncelikle vejetaryen beslenme imkanı tanınmasını aksi halde denetimli serbestlik hükümlerinden yararlandırılmakla ev hapsi uygulanmasını talep etmiştir.  Bunun üzerine ihlale konu merci kararlarının başvurucunun kendi ihtiyaçlarına uygun beslenme taleplerinin esastan  incelenmemesi nedeniyle bireysel başvuru yoluna başvurarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği ileri sürülmüştür. 

AYM, başvurucunun taleplerine ilişkin incelemenin yüzeysel olduğunu,  “kişisel tercih ve inançlarına dayalı özel beslenme” talebinin dikkate alınmadığını belirterek Anayasa’nın 17. maddesinde güvence altına alınan maddi ve manevi varlığın korunmasıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

Anayasa Mahkemesi işbu kararında hak ihlali tespit ve değerlendirmesi yaparak başvurucuya maddi ve manevi tazminat ödenmesine, kararın ilgili kurumlara iletilmesine karar verdi. 

AYM kararı, vejetaryen beslenmenin bir “keyfi tercih” değil, kişinin bedensel ve ruhsal bütünlüğüyle bağlantılı bir yaşam tarzı tercihi olduğunu göstermektedir. 

Anayasa Mahkemesi'nin işbu kararı  ileride vegan beslenme, dini gerekçeli beslenme, glutensiz/alerjik diyetler gibi taleplerin reddi halinde yapılacak başvurular için güçlü bir emsal niteliğindedir. 

Av. Sakine AKDAĞ DEMİR 

Karar metnine ulaşmak için tıklaınız: https://www.resmigazete.gov.tr/01.12.2025